25 راه مؤثر برای بهبود سلامت روان
برخورداری از سلامت روان، امری ضروری است. از یاد نبریم، ما تنها «یکبار» زندگی میکنیم! و برای این مدت کوتاه، رضایت و احساس خوشبختی و سعادتمندی حق همه ماست.

تحریفهای شناختی، افکار غیرمنطقی و منفی هستند که گاهی به ذهن شما هجوم میآورند. به عبارت دیگر، تحریفهای شناختی در ذهن، شما را متقاعد میکنند تا درباره خود و دنیای اطرافتان باورهای منفی و اغلب نادرست داشته باشید. این افکار مغرضانه که براساس واقعیت نیستند، ممکن است گاهبهگاه خودی نشان دهند و یا دائمی باشند. در حالت اول، معمولاً مشکلی پیش نمیآید. ولی وقتی این افکار مدام و با شدت زیاد تکرار شوند، ضرر زیادی دارند و در زندگی روزمره تداخل ایجاد میکنند. پس باید به دنبال راهی برای تغییر آنها باشید؛ گاه باید از روانشناس کمک گرفت، چون تغییر این افکار، میتواند به بهبود رفاه عمومی شما کمک کند. ابتدا بیایید کمی بیشتر راجع به تحریفهای شناختی و انواع آنها بدانیم و سپس، به سراغ راههای مقابله با آنها برویم.
افکاری که میتوانند نگرش فرد به خود، زندگی، موقعیتهای خاص، روابط و سایر افراد را منفی کنند، تحریفهای شناختی نام دارند. این تفکرات منفی، تاثیر زیادی بر احساس و رفتار ما دارند. وقتی آنها را واقعیت قلمداد میکنید، ممکن است براساس فرضیات نادرست رفتار کنید. بنا به اعتقاد انجمن روانشناسی آمریکا، این افکار نادرست میتوانند زمینهساز بیماریهای روانی مانند افسردگی و اضطراب باشند. نتیجه یک تحقیق در سال 2021، نشان داد که تحریفهای شناختی به ایجاد مشکلات سلامت روان مانند افسردگی و بدتر شدن آن منجر میشوند.

هرکسی، تجربه گرفتار شدن در چنگال اسارت تحریفهای شناختی را دارد؛ به ویژه زمانی که احساس ناراحتی میکند. اطلاع از انواع تحریفهای شناختی، به فرد کمک میکند تا تفکر خود را اصلاح کرده و خلق و خوی خود را بهبود ببخشد. آرون بک و همکارانش در دهههای 1960 و 1970، تحقیقاتی را انجام دادند که منجر به ایجاد روش درمانی رایج درمان رفتاری شناختی (CBT) شد. در این تحقیقات، حداقل 15 نوع تحریف شناختی رایج شناخته شد. این تحریفها که درک کردنشان برای موفقیت در درمان شناختی رفتاری (CBT) ضروری است، عبارت هستند از:



بیشتر بخوانید: توسعه فردی، مهارت های زندگی



عادات خوب ذهنی، به اندازه عادات خوب جسمانی مهم هستند. بخش بزرگی از روند از بین بردن تحریفهای شناختی ما، صرفاً آگاهی از آنها و توجه به این است که چگونه مسائل را برای خودمان چارچوببندی میکنیم. اگر مسائل را به شیوهای سالم و مثبت چارچوببندی کنیم، قطعاً اضطراب و انزوا کمتری را تجربه خواهیم کرد. معنی این حرف، نادیده گرفتن مشکلات و احساسات نیست؛ فقط به جای اینکه اجازه دهیم افکار و احساساتمان موجب افرایش اضطراب ما شوند، با نگرش صحیح میتوانیم با آنها برخورد کنیم. کلید متوقف کردن تفکر منفی، شناسایی تحریفهایی است که بیشتر از همه استفاده میکنید و آنهایی که ممکن است بیشتر بر دیدگاه و روحیه شما و دیگران تأثیر بگذارند.
اگر در طول روز بدون دلیل مشخصی اضطراب را تجربه میکنید یا احساس «استرس» و حتی علائم فیزیکی مانند تنش عضلانی یا ضربان قلب دارید، ممکن است اسیر تحریفات شناختی شده باشید. این سوالها را از خود بپرسید تا مطمئن شوید که اضطراب دارید یا خیر:
تمرکز روی افکار
شما گاهی میفهمید که معمولاً موقعیتهای مختلف نیستند که شما را ناراحت میکنند، بلکه افکار یا نظراتتان در مورد آنها است. پس باید آن افکار و عقایدی که در ایجاد احساسات بد و نقاط منفی زندگیتان نقش دارند را تغییر دهید. چند تمرین ساده مانند یادداشت کردن رویدادهای مختلف و تمرینهای تمرکز حواس، سطح آگاهی از تحریفات را افزایش میدهند.
جایگزینی
هنگامی که بر افکار خود تمرکز کردید و الگویی را تشخیص دادید، «گاهی» و «این» را جایگزین «همیشه» و «هیچ چیز» کنید.
توجه به جنبههای مثبت
سعی کنید حداقل سه جنبه مثبت در هر موقعیت از زندگیتان پیدا کنید. ممکن است در ابتدا امری طبیعی به نظر نرسد، اما در نهایت احتمالاً به یک عادت مثبت تبدیل شود.

اطلاع از تأثیر تحریفهای شناختی
تحریفهای شناختی، منجر به تصمیمات ضعیف میشوند و نقش بااهمیتی در ایجاد و پیشرفت معضلات روانی دارند. این تحریفها، با این موارد منفی مرتبط هستند: اعتیاد، ترس و وحشت، یأس، فکر کردن به خودکشی، خودشیفتگی، استرس پساسانحه، به چالش کشیدن افکار.
دوری از ترس
ترس، سبب میشود که شما در برابر تغییرات مقاومت کنید. برای اینکه بتوانید تحریفات شناختی خود را کنار گذاشته و اوضاع را عوض کنید، ترس را دور بریزید. در کتاب «تلماسه»، فرانک هربرت میگوید: «من نباید بترسم، چون ترس، ذهن را میکُشد. ترس، مرگی کوچک است که نابودی کامل را به شما منتقل میکند. با ترسهایم روبرو میشوم و میگذارم تا از درونم رد شود. بعد از رد شدن ترسها، نگاه میکنم و مسیرش را دنبال میکنم. ترس که دور شود، هیچ چیز باقی نخواهد ماند به جز من.»
شناسایی افکار تحریفشده
برای جلوگیری از تحریفهای شناختی، لازم است آنها را بشناسیم. وقتی حس غم و ناراحتی و استرس در موقعیتی را تجربه میکنید به افکار خود توجه کنید و ببینید آیا به یکی از انواع تحریفها دچار شدهاید.
تمرین ذهنآگاهی
ذهنآگاهی به شما کمک میکند تا به خود اجازه ندهید روی افکار منفی تمرکز کنید و به جای گیر کردن در افکار منفی، بر لحظه حال تمرکز کنید.

ارزیابی شواهد
هر زمان که دچار تحریف شناختی و افکار منفی شدید، شواهد تایید کننده و رد کننده آن فکر را بررسی کنید این روش به شما کمک میکند تا درست یا غیر منطقی بودن فکر را بسنجید.
تمرکز بر افکار جایگزین
وقتی خطای شناختی افکار خود را متوجه شدید و به جای تمرکز بر افکار منفی و خطای شناختی تلاش کنید نگاه واقع بینانه داشته باشید که با حقیقت بیشتر همخوانی داشته باشند. برای مثال، به جای گفتن “همه چیز خراب شد”، بگویید “این مشکل پیش آمد، اما هنوز راهحلهایی وجود دارد.”
کمک گرفتن از تراپیست
اگر تحریف های شناختی و افکار منفی بر زندگی شما تأثیر منفی گذاشته و قادر به کنترل آنها نیستید از تراپیست متخصص و حرفه ای کمک بگیرید. روشهایی مانند “درمان شناختی-رفتاری” (CBT) میتواند به مقابله با افکار منفی و تغییر الگوهای فکری کمک کند.

بعد از اینکه فهمیدید دچار تحریفات شناختی هستید، باید کارهای گفته شده را انجام دهید تا بتوانید آنها را از خود دور کنید. در صورتی که این تحریفات منجر به بروز مشکلات سلامت روان میشوند، حتماً باید از یک روان درمانگر کمک بگیرید. درمانهای شناختی رفتاری (CBT) و سایر راهکارهایی که متخصصان به شما ارائه میدهند، مفید فایده واقع میشوند. برای دریافت این راهکارها، میتوانید با درمانگران کلینیک روانشناسی و روانپزشکی نیکمایند جلسات مشاوره تنظیم کنید.
مشاوره فردی برخورداری از سلامت روان، امری ضروری است. از یاد نبریم، ما تنها «یکبار» زندگی میکنیم! و برای این مدت کوتاه، رضایت و احساس خوشبختی و سعادتمندی حق همه ماست.
مشاوره فردی سرکوب احساسات؛ سدی در برابر رشد و آرامش روان است. گاهی برای حل آن نیاز به مشاوره فردی داریم.
مشاوره فردی این متن کمک میکند روابط سمی خود را دقیقتر تحلیل کنید و بدانید چه زمانی نیاز به فاصلهگذاری، تصمیمگیری جدی یا کمک حرفهای دارد.