عمومی

مشاوره آنلاین با روانشناس؛ چطور برگزار می‌شود و برای چه کسانی مناسب است

مشاوره آنلاین با روانشناس؛ چطور برگزار می‌شود و برای چه کسانی مناسب است
عکس: Lukas / Stocksnap (CC0)
فهرست مطالب
  1. مشاوره آنلاین با روانشناس دقیقاً چیست؟
  2. جلسه‌ی آنلاین برای چه کسانی مناسب است؟
  3. کی جلسه‌ی حضوری بهتر است؟
  4. جلسه‌ی آنلاین چطور پیش می‌رود؟
  5. چند نکته برای اینکه جلسه‌ی آنلاین خوب پیش برود
  6. رازداری در جلسه‌ی آنلاین
  7. مشاوره آنلاین با روانشناس در کلینیک نیک‌مایند
  8. سؤال‌های متداول

مشاوره آنلاین با روانشناس یعنی همان جلسه‌ی روان‌درمانی، با همان درمانگر و همان اصول، که به‌جای اتاق مشاوره از طریق تماس تصویری برگزار می‌شود. برای بیشتر مشکلات رایج، مثل اضطراب، افسردگی خفیف تا متوسط، مسائل رابطه و استرس کاری، جلسه‌ی آنلاین انتخاب خوبی است. اما همه‌جا جای جلسه‌ی حضوری را نمی‌گیرد؛ مثلاً در بحران‌های حاد یا برای بعضی ارزیابی‌های کودک. در ادامه می‌بینید جلسه چطور پیش می‌رود، چه چیزهایی را از قبل آماده کنید و کی بهتر است به کلینیک بیایید.

مشاوره آنلاین با روانشناس دقیقاً چیست؟

در جلسه‌ی آنلاین، شما و درمانگر همدیگر را از طریق تصویر و صدا می‌بینید و می‌شنوید. محرمانه بودن گفت‌وگو و روش کار همان است که در جلسه‌ی حضوری هست. درمانگر همان سؤال‌ها را می‌پرسد، همان تمرین‌ها را می‌دهد و پیشرفت را همان‌طور پیگیری می‌کند.

بعضی‌ها مشاوره‌ی آنلاین را با پیام دادن به یک صفحه یا گرفتن یک جواب کوتاه در چت یکی می‌دانند. این دو یکی نیستند. جلسه‌ی درمانی یعنی وقت مشخص و رابطه‌ی منظم با یک درمانگر، نه پاسخ سریع به یک سؤال.

پژوهش‌های زیادی درمان‌هایی مثل درمان شناختی‌رفتاری (CBT)، یعنی درمانی که روی رابطه‌ی فکر و رفتار کار می‌کند، را به شکل تماس تصویری بررسی کرده‌اند. برای بسیاری از مشکلات رایج، نتیجه‌ی جلسه‌ی تصویری قابل مقایسه با جلسه‌ی حضوری گزارش شده است. چیزی که بیش از شکل جلسه اهمیت دارد، تناسب درمانگر با مشکل شما و منظم بودن جلسه‌هاست.

جلسه‌ی آنلاین برای چه کسانی مناسب است؟

جلسه‌ی آنلاین بیشتر از همه به کار کسانی می‌آید که آمدن به کلینیک برایشان سخت است، یا راحت‌تر از خانه‌ی خودشان حرف می‌زنند. چند نمونه‌ی رایج:

  • کسانی که در شهر دیگری زندگی می‌کنند و نزدیکشان درمانگری که در حوزه‌ی مشکلشان تخصص داشته باشد پیدا نمی‌شود.
  • کارمندها و کسانی که برنامه‌ی فشرده دارند و رفت‌وآمد در ترافیک تهران، یک جلسه‌ی کوتاه را به نصف روز تبدیل می‌کند.
  • پدر و مادرهای بچه‌ی کوچک که پیدا کردن کسی برای نگه‌داشتن بچه برایشان دردسر است.
  • کسانی که بیماری جسمی یا محدودیت حرکتی دارند.
  • کسانی که اولین بار است سراغ مشاوره می‌روند و فکر رفتن به یک مرکز درمانی برایشان سنگین است.

اگر هم قبلاً حضوری با درمانگری کار کرده‌اید و حالا مدتی نمی‌توانید بیایید، مثلاً به خاطر سفر کاری یا جابه‌جایی، ادامه‌ی جلسه‌ها به شکل آنلاین جلوی قطع شدن روند درمان را می‌گیرد. قطع شدن ناگهانی درمان معمولاً از کند شدنش آسیب بیشتری دارد.

کی جلسه‌ی حضوری بهتر است؟

مشاوره آنلاین با روانشناس محدودیت‌هایی هم دارد. در این موقعیت‌ها معمولاً جلسه‌ی حضوری، یا دست‌کم شروع حضوری، پیشنهاد می‌شود:

  • وقتی فکر آسیب زدن به خود یا دیگری دارید یا در بحران حاد هستید. در این حالت کمک فوری لازم است، نه نوبت هفته‌ی بعد.
  • وقتی نشانه‌هایی مثل شنیدن صداهایی که دیگران نمی‌شنوند، چند شب بی‌خوابی همراه با انرژی غیرعادی، یا بدبینی شدید به اطرافیان دارید. این‌ها اول به ارزیابی روانپزشک نیاز دارند.
  • برای بیشتر جلسه‌های کودکان کم‌سن. بازی‌درمانی و دیدن رفتار کودک در اتاق، از پشت صفحه‌ی گوشی به‌سختی انجام می‌شود. البته جلسه‌های راهنمایی پدر و مادر اغلب آنلاین هم شدنی است.
  • برای بعضی تست‌ها و ارزیابی‌ها که باید در شرایط استاندارد و حضوری اجرا شوند.
  • وقتی در خانه هیچ جای خلوتی ندارید و نمی‌توانید بی‌دغدغه حرف بزنید.

اگر فکر آسیب زدن به خودتان را دارید، همین حالا با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا صدای مشاور بهزیستی ۱۴۸۰ تماس بگیرید، یا به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستان بروید (اورژانس ۱۱۵).

اگر هم لازم باشد دارویی شروع یا تنظیم شود، تصمیمش فقط با روانپزشک است. در این صورت درمانگر شما را برای ارزیابی به روانپزشک ارجاع می‌دهد و روان‌درمانی و درمان دارویی کنار هم پیش می‌روند.

جلسه‌ی آنلاین چطور پیش می‌رود؟

قبل از جلسه

بعد از رزرو، زمان جلسه و روش اتصال به شما اعلام می‌شود. اگر نمی‌دانید سراغ کدام درمانگر بروید، می‌توانید با پیش‌مشاوره شروع کنید. در پیش‌مشاوره مشکلتان به‌طور کوتاه بررسی می‌شود و به درمانگری ارجاع داده می‌شوید که در همان حوزه کار می‌کند؛ مثلاً اضطراب، مسائل زوجین یا مشکلات نوجوان.

جلسه‌ی اول

جلسه‌ی اول بیشتر آشنایی است. درمانگر می‌پرسد چه چیزی شما را به مشاوره رسانده، از کی شروع شده و روی زندگی روزمره‌تان چه اثری گذاشته است. درباره‌ی خانواده، کار، خواب و درمان‌های قبلی هم سؤال می‌شود. درباره‌ی اینکه اولین جلسه‌ی مشاوره شامل چه چیزهایی است، جداگانه نوشته‌ایم.

آخر جلسه معمولاً تصویری از مسیر کار دارید: هدف‌ها چیست، جلسه‌ها با چه فاصله‌ای برگزار می‌شود و چه انتظاری می‌شود داشت. اگر حس کردید با درمانگر راحت نیستید، گفتنش اشکالی ندارد. رابطه‌ی خوب با درمانگر بخش مهمی از درمان است.

جلسه‌های بعدی

جلسه‌ها معمولاً در روز و ساعت ثابتی برگزار می‌شوند. بین جلسه‌ها ممکن است تمرینی داشته باشید، مثل نوشتن فکرهایی که در موقعیت‌های اضطراب‌آور به ذهنتان می‌آید، یا امتحان کردن یک شیوه‌ی تازه‌ی گفت‌وگو با همسرتان. نظم جلسه‌ها در درمان آنلاین به همان اندازه‌ی حضوری مهم است.

چند نکته برای اینکه جلسه‌ی آنلاین خوب پیش برود

  • جای خلوت: اتاقی که درش بسته شود و کسی وسط حرفتان وارد نشود. اگر خانه شلوغ است، بعضی‌ها جلسه را در ماشین پارک‌شده یا یک اتاق خالی در محل کار می‌گذرانند.
  • هدفون: صدا را واضح‌تر می‌کند و نمی‌گذارد حرف‌های درمانگر به گوش دیگران برسد.
  • اینترنت و شارژ: چند دقیقه زودتر وصل شوید و گوشی یا لپ‌تاپ را شارژ کنید. از قبل با درمانگر قرار بگذارید که اگر تماس قطع شد چه کنید؛ مثلاً ادامه‌ی جلسه با تماس صوتی.
  • گوشی روی پایه: نگه داشتن گوشی در دست خسته‌کننده است و تصویر را لرزان می‌کند. یک تکیه‌گاه ساده کافی است.
  • چند دقیقه برای خودتان: بلافاصله بعد از جلسه سراغ جلسه‌ی کاری یا کارهای خانه نروید. چند دقیقه فرصت بدهید تا حرف‌های جلسه ته‌نشین شود.
  • یادداشت: اگر در طول هفته چیزی ذهنتان را مشغول کرد، یادداشتش کنید تا در جلسه از یادتان نرود.

رازداری در جلسه‌ی آنلاین

رازداری در جلسه‌ی آنلاین همان است که در جلسه‌ی حضوری. درمانگر حرف‌های شما را با کسی در میان نمی‌گذارد، مگر در موارد محدودی مثل خطر جدی برای جان کسی. این استثناها را درمانگر معمولاً در همان جلسه‌ی اول توضیح می‌دهد.

سهم شما هم مهم است. از وای‌فای عمومی، مثلاً در کافه، برای جلسه استفاده نکنید. اگر کسی در خانه به گوشی یا لپ‌تاپتان دسترسی دارد، یادداشت‌های جلسه را جای امنی نگه دارید. ضبط جلسه هم، از طرف هر کدام از دو طرف، فقط با اطلاع و رضایت طرف دیگر درست است.

مشاوره آنلاین با روانشناس در کلینیک نیک‌مایند

در کلینیک نیک‌مایند جلسه‌ها هم حضوری در شهرک اکباتان (فاز ۲، بلوک ۸) برگزار می‌شوند و هم آنلاین، برای کسانی که در هر شهری از ایران زندگی می‌کنند. می‌توانید با جلسه‌ی آنلاین شروع کنید و اگر لازم شد حضوری ادامه بدهید، یا برعکس. توضیح بیشتر درباره‌ی جلسه‌های آنلاین در صفحه‌ی مشاوره آنلاین آمده است.

اگر هنوز مطمئن نیستید چه درمانگری به کارتان می‌آید، نوشته‌ی چطور یک تراپیست خوب پیدا کنیم کمکتان می‌کند. برای گرفتن وقت، حضوری یا آنلاین، به صفحه‌ی رزرو جلسه بروید. آدرس و راه‌های تماس هم در صفحه‌ی تماس با کلینیک هست.

سؤال‌های متداول

مشاوره آنلاین به اندازه‌ی جلسه‌ی حضوری اثر دارد؟

برای بسیاری از مشکلات رایج، مثل اضطراب و افسردگی خفیف تا متوسط، پژوهش‌ها نتیجه‌ی جلسه‌ی تصویری را قابل مقایسه با جلسه‌ی حضوری نشان داده‌اند. مهم‌تر از شکل جلسه، تناسب درمانگر با مشکل شما و منظم بودن جلسه‌هاست.

می‌شود جلسه را فقط صوتی و بدون تصویر برگزار کرد؟

ممکن است، اما تماس تصویری معمولاً بهتر است، چون درمانگر حالت چهره و بدن شما را هم می‌بیند. اگر روشن کردن دوربین برایتان سخت است، این را با درمانگر در میان بگذارید.

زوج‌درمانی هم آنلاین انجام می‌شود؟

زوج‌درمانی هم به شکل آنلاین شدنی است و بهتر است هر دو نفر در یک اتاق و جلوی یک دوربین باشند. اینکه برای شرایط شما مناسب است یا نه را در جلسه‌ی اول با درمانگر بررسی کنید.

اگر وسط جلسه اینترنت قطع شود چه می‌شود؟

بهتر است از قبل با درمانگر راه جایگزین را مشخص کنید، مثلاً ادامه‌ی جلسه با تماس صوتی. با این قرار ساده، قطعی اینترنت جلسه را خراب نمی‌کند.

دکترای روانشناسی بالینی، روان‌درمانگر و بنیان‌گذار کلینیک نیک‌مایند. مطالب این بخش برای آگاهی عمومی است و جای جلسه‌ی ارزیابی با روانشناس یا روانپزشک را نمی‌گیرد