بیشفعالی بزرگسالان؛ نشانهها، دلیل دیر تشخیص گرفتن و مسیر ارزیابی
ADHD فقط مال بچهها نیست؛ نشانههای بیشفعالی در بزرگسالی، دلیل دیر تشخیص گرفتن و مسیر ارزیابی و درمان را بشناسید.

افسردگی پس از زایمان یعنی غم، بیحوصلگی، اضطراب یا احساس پوچیای که بعد از به دنیا آمدن نوزاد شروع میشود، چند هفته طول میکشد و کمکم توان مراقبت از خود و بچه را میگیرد. این حالت با «غم بعد از زایمان» فرق دارد؛ آن دلتنگی و گریهی زودگذر روزهای اول که معمولاً تا حدود دو هفته خودش آرام میشود. افسردگی پس از زایمان ضعف یا بیمهری مادر نیست. یک مشکل شناختهشده و قابل درمان است و هرچه زودتر کمک بگیرید، راه برگشت کوتاهتر است.
بیشتر مادرها در روزهای اول بعد از زایمان زودرنجتر میشوند. بیدلیل گریه میکنند، حوصله ندارند و از خودشان میپرسند چرا آنقدر که باید خوشحال نیستند. تغییرهای سریع هورمونی، بیخوابی و حجم کار تازه، این حالت را کاملاً قابل فهم میکند.
این حالت را معمولاً غم بعد از زایمان یا «بیبی بلوز» میگویند. چند روز بعد از زایمان شروع میشود و با کمی استراحت و حمایت، در حدود دو هفته کمرنگ میشود. در این مدت مادر هنوز میتواند از بچه مراقبت کند و لحظههای خوب هم دارد.
افسردگی پس از زایمان سه فرق اصلی با این حالت دارد:
افسردگی پس از زایمان همیشه درست بعد از زایمان شروع نمیشود. ممکن است از دوران بارداری آغاز شده باشد یا چند ماه بعد، وقتی همه فکر میکنند سختترین روزها گذشته، خودش را نشان بدهد.
نشانهها در هر مادری شکل خودش را دارد. بعضیها بیشتر غمگیناند، بعضیها بیشتر مضطرب و تحریکپذیر. اینها نشانههایی است که اگر بیشتر از دو هفته ادامه پیدا کند، جدی گرفتنش لازم است:
بسیاری از مادرها این نشانهها را پشت خستگی پنهان میکنند. جملهی «همهی مادرها خستهاند» درست است، اما خستگی معمولی با یک خواب خوب کمتر میشود. افسردگی نه.
اگر فکر آسیب زدن به خودتان را دارید، همین حالا با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا صدای مشاور بهزیستی ۱۴۸۰ تماس بگیرید، یا به نزدیکترین اورژانس بیمارستان بروید (اورژانس ۱۱۵). اگر فکر آسیب زدن به نوزاد به ذهنتان میآید، یا چیزهایی میبینید و میشنوید که دیگران نمیبینند و نمیشنوند، این هم وضعیت فوری است و نباید منتظر ماند.
افسردگی پس از زایمان یک علت واحد ندارد. معمولاً چند عامل با هم جمع میشوند و بار را از توان مادر بیشتر میکنند.
یک عامل هم در فرهنگ خودمان پررنگ است: انتظار «مادر کامل». فرض کنید مادرشوهر یا مادرتان مدام میگوید «ما چهار تا بچه بزرگ کردیم و صدایمان درنیامد». این جملهها، حتی اگر با نیت خوب گفته شود، احساس ناتوانی را بیشتر میکند. اگر این فشار برایتان آشناست، مطلب مادر کامل یا مادر کافی را بخوانید.
سختترین قدم برای خیلی از مادرها گفتن این جمله است: «حالم خوب نیست.» ترس از قضاوت شدن، از اینکه بگویند ناشکری میکند، یا حتی ترس از اینکه بچه را از او بگیرند، باعث میشود سکوت کنند. اما کمک گرفتن یعنی مسئولیتپذیری، نه کوتاهی.
بچه به مادری نیاز دارد که حالش بهتر باشد، نه مادری که به هر قیمتی تحمل کند. مراقبت از سلامت روان خودتان بخشی از مراقبت از بچه است.
خیلی از مادرها با نوزاد کوچک نمیتوانند به راحتی از خانه بیرون بیایند. در این دوره مشاوره آنلاین گزینهی خوبی است؛ میتوانید وقتی بچه خواب است، از خانه با درمانگر حرف بزنید.
اطرافیان معمولاً زودتر از خود مادر متوجه تغییر میشوند. نقش آنها در بهبود افسردگی پس از زایمان کم نیست.
همسرها هم بعد از تولد بچه زیر فشارند. اگر خودتان هم خسته و بیحوصلهاید، این را جدی بگیرید. مطلب مقابله با افسردگی در خانواده برای کل خانواده مفید است.
این کارها جای درمان را نمیگیرد، اما در کنار آن کمک میکند روزها کمی سبکتر بگذرد:
اگر بعد از زایمان نشانههای بالا را در خودتان میبینید، لازم نیست منتظر بمانید تا «خودش خوب شود». در کلینیک نیکمایند، در شهرک اکباتان، جلسهها هم حضوری برگزار میشود و هم آنلاین. برای شروع میتوانید از صفحهی رزرو جلسه وقت بگیرید؛ اگر نمیدانید سراغ چه درمانگری بروید، پیشمشاوره کمک میکند مسیر درست را پیدا کنید.
معمولاً در هفتهها یا ماههای اول بعد از زایمان شروع میشود، اما ممکن است از دوران بارداری آغاز شده باشد یا چند ماه بعد خودش را نشان بدهد.
غم زودگذر روزهای اول معمولاً خودش آرام میشود، اما افسردگی پس از زایمان اغلب به درمان نیاز دارد. منتظر ماندن فقط رنج مادر و خانواده را طولانیتر میکند.
این تصمیم فقط با روانپزشک است. او با در نظر گرفتن شدت نشانهها و شیردهی، دربارهی لازم بودن یا نبودن دارو نظر میدهد.
بله، پدرها هم ممکن است بعد از تولد فرزند دچار افسردگی یا اضطراب شوند. اگر نشانهها چند هفته ادامه داشت، بهتر است با روانشناس مشورت کنند.
اختلالات روانشناختی ADHD فقط مال بچهها نیست؛ نشانههای بیشفعالی در بزرگسالی، دلیل دیر تشخیص گرفتن و مسیر ارزیابی و درمان را بشناسید.
اختلالات روانشناختی اختلال شخصیت مرزی چیست، چه نشانههایی دارد، چه فرقی با دوقطبی دارد و چه درمانهایی برایش پشتوانهی پژوهشی دارند.
اختلالات روانشناختی اختلال استرس پس از سانحه چیست، چه نشانههایی دارد، چه فرقی با سوگ و پانیک دارد و کدام درمانها پشتوانهی علمی دارند.